BiosBardia

O país dos libros en galego

Catro viaxes de Elena Fahlbusch. Capítulo Catro

Unha silueta humana sobre un cable de aceiro suspendido no baleiro. SANDRO TEDESCHINI/PEXELS

Damián Guede.

—Vistes a Juan?

A pregunta de Ana obtivo dúas negativas.

—Estaba citado ás oito.

Isto último non foi sequera oído máis que na forma dunha frase mastigada entre dentes para si mesma. Ninguén se deu por aludido. No ensimesmamento de ter un obxectivo prioritario ao que consideraba que debía dar alcance por riba do resto de tarefas, Ana non se decatou da chegada de Irene.

—Ollero chegou á hora prevista. Tranquila.

A axudante de produción tiña moitas calidades. Non lle cabía dúbida de que pronto podería asumir o cargo de xefa de Produción, non obstante a súa idade. Aprendera o oficio como calquera que teña a intención clara de facelo, pero a iso engadía a súa maneira de ser, a súa discreción e tamén o seu carácter. Tes futuro nisto, pensou Ana.

—Está dando un paseo con Luc —engadiu Irene—, quedou con Roberto en vinte minutos para unha lectura. Insiste en que o chamemos polo apelido.

Deulle as grazas pola información e seguiu con outra comprobación. Non captou a intención que viaxaba no achegamento da axudante de Produción, do mesmo xeito que é difícil reparar na auga cando un está somerxido. Tampouco permitía que a mente lle dedicase moito tempo á reflexión. Dirixiuse ao resto das tarefas.

O clima entre o equipo mudara logo da morte de Neto e o resultado foi especialmente visible nas dúas semanas seguintes. Sobre todo, en Ana. O peso da reprogramación da rodaxe caera sobre todo o equipo e en todos tivo algún tipo de afectación. Ben fora o cambio de días ou lugares de traballo, ben porque obrigaba, nun efecto dominó, a refacer totalmente o que levaba semanas organizado, unha viraxe como aquela repercutía en toda a gravación. Como un movemento sísmico. A actitude de Ana daba a entender, porén, que o terremoto non tiña fin. E que, ademais, alguén tiña que mostrarlle ao resto en que grao da escala de Richter estaba a situación. En cada momento.

As secuencias de coche cámara tampouco axudaban a rebaixar a tensión. Nin as de maquinismo de automóbil. Ao contrario, engadían un abano de posibilidades de demora sempre sorprendente por imprevisible.

Ao estrés que supuxo retomar a gravación, cun plan de rodaxe refundido e coa carga colectiva do dó pola morte de Neto, engadíuselle a chegada de Faco. Claro que foi todo un acontecemento. O equipo non o exteriorizaba demasiado, sabedores de que era un elemento fundamental na película que só podería ser manipulado por un número limitado de persoas. Pero as miradas dalgúns non podían evitar a curiosidade que xeraba. Máis dun tería cambiado o seu lugar polo do meritorio a quen lle encargaban o último retoque de limpeza. Ou polo de Olga, encargada da foto fixa ademais de script e, polo tanto, unha das que entraba despois de cada toma.

O nome puxérallo Roberto. Faco fora construído para Catro viaxes de Elena Fahlbusch. Por partes, ademais. A motorización fóralle encargada á compañía Detroit Diesel. Dentro da súa gama específica de motores para vehículos pesados, superaba os cento oitenta cabalos e incorporaba a última tecnoloxía no procesado de combustible. Encargáranlle a carrozaría a un especialista que tiña fama no sector, traballo supervisado por Urban. Este quixo estar presente desde o primeiro día en que gravasen con Faco. Máis aínda, preferiu supervisar tamén a montaxe do coche cámara chegando a primeira hora da mañá. Dose extra de tensión. Non sei por que lle chamades doutra maneira se o que montades é un andamio portátil de toda a vida, dicía. As miradas do equipo especializado respondían.

Roberto era dos poucos que non parecía especialmente marabillado polo vehículo. Del fora a idea e del o guión que facía aparecer a Faco como o vehículo de Elena Fahlbusch, a iso podía deberse. A un exceso de coñecemento.

—Ollero.

Ana saudou a Juan Ollero ao velo chegar. Con dous bicos. Xunto a el, Sofía.

—Falamos por teléfono —dixo a axudante de dirección.

—Si, varias veces. E por correo electrónico.

—Certo. Tamén varias veces. Tendo a querer asegurarme das cousas todo o que podo.

—Pois é unha virtude. Eu xa viches que tendo a demorar as respostas.

—Non hai problema —Ana acompañouno cun sorriso—, sempre que acabes respondendo.

—Faltaría máis. Pero para escribir preciso sentar, poñer os lentes, pensar as cousas…

Con Sofía e Ollero tamén viña Luc. A Ana fíxoselle un tanto estraño velo. Despois de que a súa presenza fixese cambalear todo o proxecto, atopalo de novo provocoulle certa incomodidade que non esperaba. Figuróuselle o mesmo que ver alguén a quen un non ten por seguro querer ver. Pensou que aquela era unha sensación absurda. Era un can, non unha persoa. Non podía dirixir as incertezas cara a un animal. Ademais, era o responsable indirecto de que puidesen seguir traballando.

O ambiente durante a semana na que Juan Ollero formou parte do equipo tivo algo distinto do que só algúns se decataron. E só cando marchou. Certa sensación de tranquilidade que ía máis alá da calma e que, de feito, non parecía percibirse. A personalidade do funámbulo producía, sen querer facelo, unha atracción que se manifestaba de maneira sutil e que acababa contaxiando unha dose de serenidade da que a maioría non era consciente.

Movía as extremidades dun xeito diferente. Facíao de maneira acompasada e quizais un chisco máis lenta do habitual. Un brazo tiña en conta o outro ao executar un movemento e, á súa vez, estes contaban coa posición das pernas. O conxunto era harmónico. E iso en terra. Enriba dun cable era outra cousa.

O día no que rodaron a secuencia 72A, Ana tivo a espiñada de que sucedería algo. Desde o mesmo momento en que abriu os ollos ao espertar. Non lle era allea a sensación premonitoria, algo que sempre a incomodaba polo mero feito de albergala. Procurou pensar noutras das moitas cousas que tiña que ter en conta. Pensou no que facilitaba a rutina matutina o non ter a Saúl na casa polas mañás, pero foi un pensamento que a incomodou aínda máis. Non o desbotou, de todas as formas. Estar soa causaba o efecto de ter a sensación de que ninguén a podía xulgar. Era un feito, agora tiña todo o tempo para organizarse sen ter en conta nada máis. E agradecía o silencio dunha planificación na que si podía sentir o control absoluto dos elementos.

Os maquinistas botaron unha man na montaxe da escenografía, outro dos efectos inconscientes de Juan Ollero. A parte da fixación do cable, das suxeicións e da ensamblaxe da estrutura na que se insería foi cousa del. Trataron inutilmente de impoñer a experiencia acumulada despois de anos de profesión, o mesmo que fixeran outras moitas veces. Sen se decatar da altura que a posición inconsciente na que un se sitúa nesas ocasións lle outorga. Para nada. O funámbulo era el. E o que se impuxo foi a súa actitude. Non houbo ningún intento expreso de dirixir o acoplamento das pezas nin a colocación do tiro de cable. De forma natural, foi sendo el quen aconsellaba, respondía, rectificaba e finalmente guiaba o proceso. Con amabilidade, sen levantar a voz. Sen que case ninguén reparase en qué ocorría.

A secuencia sucedía despois de que Elena Fahlbusch e Luc aceptasen a invitación de João Queiroz. O personaxe que interpretaba Ollero mostra unha xentileza tamén dirixida á memoria do pai de Elena. João Queiroz combina a conversa coa súa hóspede con momentos de silencio nos que, por exemplo, proba o vello compresor acabado de entregar. Despois de levantada, á mañá seguinte, Elena asómase ao largo balcón cuberto que comunicaba coas estancias do andar superior. Ao facelo, ve no patio central a João Queiroz enriba dun cable que o cruza. Durante un tempo executa unha serie de movementos firmes, pero constantes, a varios metros de altura. Cruza varias veces a distancia da liña aceiro en ambas direccións e tamén queda sobre unha soa perna en varias ocasións. Faino cunha vara duns tres metros nas mans e mentres soa a música. Non repara en Elena ata o final.

Ninguén ousou expor discrepancia ningunha mentres Ollero montaba o cable, usaba o tensor ata deixalo ao seu gusto ou cotexaba a eficiencia dos enganches. Entre outras razóns porque os encargados de facelo foron os primeiros en louvar a súa destreza. Resultaba evidente que sabía ben o que facía.

O problema apareceu nos planos desde o andar superior e no plano cenital que gravaban coa guindastre grande. Roberto aceptara de mala gana facer unha excepción á súa negativa a usar o croma nas tomas da gran superficie de terreo que formaba o gran patio interior da vivenda de João Queiroz.

Juan Ollero negouse. Coa mesma actitude que mantiña todos os días, coa mesma expresión afable e sen dicir unha palabra en voz alta. Non o daba por bo. Deixouno tan claro que os intentos por convencelo foron poucos e breves. Cunha tea verde de cento oitenta metros cadrados perfectamente despregada houbo que afrontar que a situación era irresoluble.

Un comité rápido de crise tiña que tomar unha decisión. A espiñada de Ana era xa un latexo máis veloz do normal e o convencemento de que non era o día para andar con riscos incontrolables. Ollero non quería o croma porque sabía que a necesidade de usalo era a de tapar o conxunto de colchóns inchables que sementaban o patio interior da casa, evitando que unha posible caída tivese un resultado fatal. Seguía existindo unha probabilidade de lesión no caso de que o paseo polo cable non saíra como debía, pero coa protección libraban da peor das consecuencias.

As posturas estaban encontradas. Pactar que rodasen só coa protección do chan, sen arneses que o suxeitasen, non fora tan doado. Alma recordouno varias veces. Lembrou tamén o vehículo medicalizado que estaba agardando nun dos extremos do set, presente pero sen chamar moito a atención. E iso contando cos colchóns inchables. Se é preciso, falo con Bosque, dixo.

Despois dun silencio, falou Ana.

—Hai outra posibilidade, Roberto.

O director mirouna, sen dicir nada, agardando que continuase.

—Podemos cancelar a secuencia.

Roberto ergueuse, enfocou a mirada no chan durante uns intres e dixo:

—Vou falar con Ollero.

Case unha hora e media despois, cun atraso acumulado sobre o horario programado duns setenta minutos, Juan Ollero botaba o primeiro pé sobre un cable perfectamente tensado. O personaxe de João Queiroz tiña por diante case quince metros de liña de aceiro. Cinco metros por debaixo, a terra do patio interior da casa na que vivía o personaxe que visitaba Elena Fahlbusch. Nada máis.

Ante un silencio escrupuloso, Roberto deulles a indicación habitual rápida aos actores e á claquetista. Como sempre, non se pronunciaba orde de acción ningunha. A continuación, Ollero executou unha secuencia de movementos nunha coreografía perfectamente sincronizada. Apenas se detivo. A habilidade e o equilibrio producían no exercicio un efecto que ía máis alá do aspecto motriz. Todos o percibiron e moitos foron embargados por unha creación estética que non viran nunca. Ollero cruzou varias veces a distancia do cable en ambas direccións e tamén quedou sobre unha soa perna.

O resto do equipo presente viu nel unha expresión distinta. Dubidaron se era produto da interpretación ou unicamente da rutina de funambulismo. Na secuencia, João Queiroz non repara en Elena ata o final. Achégase ao balcón, sorrí lixeiramente e achégalle a vara para que esta a colla.

Unha vez traspasada a varanda, respiraron tranquilos. Alma marchou para que non a viran deixar saír os nervios en forma de bágoas. Como no resto das secuencias, tampouco se oía ningún sinal de «corten».

—Non haberá máis tomas—di Roberto—, con esta é suficiente.

Ninguén se viu con azos de levarlle a contraria nin de volver conxurar o perigo. Tiña experiencia dabondo para saber que unha soa toma podía significar non poder usala na montaxe final.

Nos días e nas semanas que seguiron, a actuación de Juan Ollero, na pel de João Queiroz, a varios metros de altura sería comentada moitas veces. Todas elas con emoción no relato. Pouco sabían daquela que outro exercicio de maxia faría daquela secuencia un momento do filme destacado por todos. O de Héctor Guil, director de Fotografía.

3 thoughts on “Catro viaxes de Elena Fahlbusch. Capítulo Catro

  1. Creo que por fin me estou afacendo ó narrador, desta vez non me vou meter con el haha!
    tamen me parece un acerto poñer o guion esta vez ó final e non ó principio.
    É dificil lendo 1 vez cada duas semanas recordar e situar tantas personaxes, e algunhas con 2 nomes (actor/personaxe na peli). Igual era bo unha lista, uns titulos de credito nos que poder consultar quen é quen e/ou a sua funcion no filme ou na produccion.
    A escena do funambulo está ben. costa un pouco visualizala porque o texto é denso e non é facil identificar que frases son clave e cales son de apoio. Non teño moito mais que dicir, a verdade, non sempre saen comentarios xugosos. Só vou engadir que semella que os capitulos se están volvendo tematicos. p.e., pensei que Luc ia ser mais importante, mais protagonista, pero xa non parece así. E agora hai todo un capitulo adicado a Juan/Joao, e tamen se menciona o coche. Son 2 elementos que non se mencionaran ata agora e que me da que igual non volven sair. Isto non é un erro, eh. So é que ainda non lle collín o pulso (o ritmo do baixo, como dicia naquel outro comentario) á estrutura da novela.

    1. Ejasoij asoijaós dsijo asfa… desculpa, escribín mentres enxugaba as bágoas coa emoción. En realidade, os teus comentarios fan que lle dea moitas voltas a algunhas das intervencións do narrador, porque, como dis, é fundamental neste texto.
      O certo é que ao ler un capítulo cada quince días hai cousas que se fan difíciles. No caso da miña proposta, o número de personaxes e o propio pulso da novela.
      Hai personaxes que son actores cunha participación puntual, caso de Juan, e que pasan uns días na rodaxe, o que precisan para rodar as súas escenas. Isto pasará coa maioría deles e obedece a unha organización de tempos e de orzamento (á hora de planificar unha gravación). O vehículo si sairá. Luc tamén. Ambos serán relevantes, pero máis polo que sucede ao seu redor ou na súa presencia.
      A idea inicial foi xogar con dous planos de ficción (con elementos formais ou estéticos de cada un tomando parte no outro plano), pero logo pensei en engadir máis exemplos de textos técnicos que forman parte dunha rodaxe. Finalmente, desboteino, pero deixei a orde de rodaxe, no segundo capítulo, coa intención de que ofrecese datos do equipo. Unha vez feito, non me convenceu. Pensaba deixalo para unha especie de anexo final, pero ahora a túa idea paréceme mellor. Títulos de crédito. Quedo con ela, así que grazas. O que pasa é que chegará ao final, porque engadila agora non tería sentido.

  2. Ao principio do capítulo semella que o narrador se contén na busca de claridade. As frases son máis curtas, todas conteñen información. Igual é que son textos entre diálogos e o narrador se contaxia da súa concisión. Porén, pasada a metade do capítulo, quizais por entrarse nunha fase puramente descritiva, volven as frases longas, de 20 palabras de media que a min, persoalmente, me resultan un muro. Custoume moito esta, á que tiven que volver tres ou catro veces para descifrala: “Sen se decatar da altura que a posición inconsciente na que un se sitúa nesas ocasións lle outorga.”.

    Estou seguro de que a culpa é miña, mais estando convencido de que esta é unha boa novela, de que me interesa a trama e os tecnicismos do universo que se describe, cústame un mundo porme a lela, e tres planetas chegar ao final de cada capítulo. Iso si, agradecín as follas adicionais do guión que foron moito máis ao gran.

    Por outro lado, e como noutras novelas, esta xornada semella unha xornada de ensanche. Novos escenarios, novas personaxes, novos microconflitos sen pechar aínda os expostos nos capítulos anteriores. Quen adopta a Luc?

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *