BiosBardia

O país dos libros en galego

Catro viaxes de Elena Fahlbusch. Capítulo Sete

Grupo de xente ao redor dunha mesa. RAWPIXEL.

Damián Guede.

O traballo de Ana supuña situarse nunha situación de privilexio dentro da complexidade dun proceso creativo como a gravación dunha película. A ela, cando menos, gustáballe velo así. Os anos de profesión levábana a recoñecer unha sensación, chegado un momento da rodaxe, de certo afastamento controlado. De gozo, tamén. Tamén controlado. En certo modo, o reverso da súa posición como reorganizadora contra o reloxo dos plans establecidos cando xurdían ideas brillantes que requirían tomas non previstas.

Esa sensación viña acompañada dunha idea. A película estaba baixo control. Froito do seu carácter, que xeraba alarmas constantes para que todo quedase comprobado unha e outra vez, trataba de buscar outro pensamento que ocupase o lugar do anterior. Era unha maneira simple de facer que fuxise e, no fondo, Ana sabía que tamén era unha estratexia inútil. Ademais, a percepción de ter a rodaxe controlada era pracenteira. Loitaba contra ela por mor da pulsión de non caer no relaxamento, de non consentir acomodarse e ser, así, susceptible de cometer erros. Pero había gozo.

Iso permitíalle ver as cousas desde unha nova perspectiva. Ver o proceso doutro xeito, quizais desde máis lonxe. Ana figurábase que era como unha cuestión de foquista. A súa lente era substituída por outra e todo pasaba a ser visto desde un enfoque diferente. Non deixaba de manter a alerta permanente e de esperar, porque así era, que aparecesen obstáculos imprevistos. Porén, a visión que tiña a axudante de Dirección do traballo do enxame que formaba o equipo mudaba lixeiramente.

Os actores, por exemplo. A chegada de Miguel Bustos, que tiña unha primeira tirada de secuencias organizada ao longo de tres días consecutivos, coincidiu con esa mudanza. Nalgún momento da preprodución preguntáralle por el a Roberto. A súa fama de persoa de trato peculiar precedíao, do mesmo xeito que a morea de traballos anteriores o elevaban a unha categoría reservada para dous ou tres nomes máis. Os únicos no país que se podían permitir descartar proxectos.

Non sabes o difícil que foi. Ana lembraba as palabras do director, que non se referían ao feito de convencelo de participar na película, senón de acceder a el. Chegaban mensaxes confusas, sempre a través do representante, cos prazos e con Bosque apremando. Xusto agora está de viaxe, en canto regrese xa llo paso, seguro que lle interesa. Non é o mellor momento, atravesa unha crise e agora mesmo prefiro non molestalo porque non responderá ben. Xa ten o guión, hai uns días que llo mandei, cando me diga algo falo contigo. Ese tipo de contestacións.

Todo o mundo coñecía a Miguel Bustos. Varias persoas do equipo coincidiran con el nalgunha gravación anterior, ao longo dos anos. O resto sabía igualmente del. Chegar ao seu nivel facía da súa unha figura que non quedaba no ámbito do gremio e iso xeraba unha reacción nos demais imposible de evitar. Non tan evidente como sucedía noutras situacións fóra do ámbito profesional, pero recoñecibles por unha axudante de Dirección con anos de experiencia. O seu primeiro día recollíano ás 8:15 porque estaba citado en Maquillaxe ás 8:40. Corenta minutos despois había unha lectura de mesa na que tamén estaría Sofía.

Ana saudouno antes de que chegase Roberto e puido advertir as pequenas diferenzas no comportamento do equipo. A maneira de moverse, a maneira de mirar. Sobre todo, a maneira de mirar. Miguel sentou con Tania e aos poucos minutos estaba inmerso nunha conversa con ela na que ambos se prestaban unha atención absoluta. Desde fóra, os dous parecían absortos nalgún tema de conversación ao que lle daban grande importancia. Interrompían o que estaban a facer, por veces, centrados no que falaban.

Durante os tres días que seguiron, a presenza de Miguel xerou unha curiosidade como poucas veces ocorrera antes ao longo da carreira de Ana como axudante de Dirección. Non era a primeira vez que contaba entre o elenco con algunha actriz especialmente coñecida ou con actores tamén habituais da prensa sensacionalista. Todos eles captaban o interese inmediato do equipo dun modo diferente. Mesmo chegara a traballar nun filme no que participaba unha actriz francesa candidata a un premio Oscar varios anos antes. Con todo o que iso significaba. Eran situacións distintas, non obstante. Ana non tiña dúbida. A atención que suscitaban as persoas con certo status no mundo do cine, ou en mundos veciños a este, creaba unha burbulla que apenas demoraba en desinchar. O caso das celebridades xa era directamente ocuparen un universo distinto ao do resto, o que facía que nunca acabasen de se integrar.

Isto era outra cousa. Miguel suscitaba certa atracción cara a el en calquera momento, fixese o que fixese. E sen que houbese nel intención de que así fose, algo que Ana advertiu deseguida. Pasado o impacto da súa chegada, os seus movementos eran acompañados por actitudes que respondían a unha fascinación natural. Iso era. Unha fascinación na que non mediaba pose ningunha. Por outro lado, Miguel parecía sempre disposto a obter información sobre calquera cousa que estivese ao alcance da súa mirada. E iso era algo para o que dispuña a súa concentración completa, cando ocorría, o que implicaba deixar toda ocupación diferente nun segundo plano de relevancia. Podía mesmo levar a un interrogatorio exhaustivo a persoa con quen falase. Esta respondía a unha batería de preguntas sincera que normalmente eran atendidas coa gratitude de quen sente compartido o interese por algo. Esa curiosidade potencial e entusiasta non se limitaba a ningún campo concreto. Outra cousa era a súa implicación na película.

A primeira lectura de mesa foi ilustrativa da súa maneira de entender a rodaxe. Neste caso, non só para Ana.

Alma foi quen levou a Miguel á mesa, case dez minutos despois da hora á que estaba convocado. Falaba cun dos montadores de Pompidú, unha das ensamblaxes que usaban para o coche cámara.

Este explicáballe, con todo detalle, algún aspecto da estrutura de tubos que formaba o conxunto. Ou das posibilidades de colocación. Ou dos distintos usos que ofrecía. O caso é que tiña o actor absolutamente engaiolado coa súa exposición.

Na mesa agardaban Roberto e Sofía desde había un anaco. Ana xa percibira o nerviosismo do director. Roberto achegárase a darlle a benvida a Miguel e desde entón seguira con disimulo o paso deste polo set. Non houbera contacto entre eles durante a preprodución. A carreira dun dos mellores actores do país avalábao como intérprete. E o papel de Avelino era un caramelo. Dúas aparicións no filme, unha relación con Elena Fahlbusch de tensión controlada, pero progresiva e unha escena climática final entre ambos que situaba este personaxe secundario nun lugar relevante do guión. Bosque estaba convencido de que sería unha interpretación na que caería algún premio estatal de cine. Por que non internacional?, confesáralle a Ana durante un dos días previos ao primeiro día de rodaxe.

Como axudante de Dirección, tocáballe o papel de manter os pés no chan e asegurarse de todo o necesario para que os actores estivesen preparados diante da cámara no momento preciso. O resto non era parte do seu negociado. Non obstante, chegado ese momento no que a súa capacidade de observación era consciente de que a situación estaba baixo control, a oportunidade de ver de cerca a maneira de traballar de dúas das persoas como Miguel e Sofía era unha delicia.

Miguel sentou coa mesma actitude que mostrara até entón. Ana preguntouse se o seu mundo non chegaría máis que até onde alcanzaba a súa vista. Volveu reparar no nerviosismo de Roberto, probablemente disimulado para o resto do equipo. Non deixaba de sorprenderlle a diferenza no trato co elenco, comparándoo co que coñecera vinte anos atrás.

Fíxose o silencio e Roberto dirixiuse a Miguel.

—Liches as secuencias?

A expresión de Miguel foi a de quen recibe unha pregunta inesperada.

—Mmm, non.

Esa foi a resposta. Provocou unha reacción en cada un dos presentes, se ben o esforzo porque esta fose sutil deu nun silencio que ben podía semellar comprensivo. De todas as formas, tampouco é que aparentase estar avergoñado por dicilo. Máis ben transmitía normalidade. Miguel colleu o guión, primeiro coas dúas mans. Logo de botarlle unha ollada á páxina inicial da escena pola que comezarían a ler, volveu a folla e pasou a mirada por ela sen deixar tempo suficiente para pararse no contido. A continuación, fixo un aceno lixeiro coa cabeza dirixido a Roberto que indicaba que estaba listo. Xa tiña unha expresión distinta.

A lectura foi un exemplo de profesionalidade. Difícil de ver, pensou Ana. Normalmente había indicacións, non só antes de comezar a rodar. Era habitual que á primeira toma (tamén ás seguintes, en moitas ocasións) seguise un pequeno receso no que o director facía un aparte cos actores e explicaba o que debían cambiar. Os menos considerados facíano de maneira que o oíse todo o equipo.

Pero Miguel compuxera un personaxe exacto. Ana coñecía perfectamente o guión e a iso engadía as horas de explicación de cada escena por parte do director. Por iso soubo recoñecer os matices que había na interpretación e tamén soubo que era o reflexo perfecto do que Roberto imaxinara. Avelino era un home duns cincuenta anos, xubilado voluntariamente grazas a unha herdanza repentina e que dedicaba o seu tempo a viaxar na súa autocaravana. Coñecía a Elena Fahlbusch nunha área de descanso preparada para que ese tipo de vehículos puidesen pasar a noite. Ofrecíase a botarlle unha man con Faco e despois tomaban unha cervexa xuntos e falaban de si mesmos. Era un home observador. Elena mantiña algunhas reservas con respecto a el, non obstante.

Sofía era quizais a única persoa que non se fixaba en Miguel Bustos. Calquera que non estivese na posición de Ana diría que a incorporación do actor á gravación causaba indiferenza na actriz principal. Para a axudante de Dirección esa desatención ocultaba unha actitude profesional antagónica que daba nunha desaprobación apenas manifesta. Tivera ocasión de ver como afrontaba un personaxe como o de Elena Fahlbusch e como respondía ás necesidades diarias da rodaxe. Sofía Ube era unha actriz metódica. De poucas palabras, o seu achegamento á personaxe pasaba por un período de reflexión no que semellaba encontrarse constantemente. Era habitual vela pasear polos arredores do set, sempre con Luc ao seu carón. De cando en vez, tiña a necesidade de cotexar con Roberto algún aspecto da Elena que ía conformando. Pero, dalgún xeito, Ana tiña a impresión de que iso, a súa personaxe, era o único que Sofía tiña na cabeza durante as horas de traballo.

O único punto en común con Miguel era o momento no que ambos interpretaban. E o certo é que iso, que tamén era a razón pola que ambos coincidían, funcionaba. Nese caso todos foron conscientes de que era así.

Ana non puido evitar certo alivio ao remataren a última escena na que participaba Miguel, das previstas no seu primeiro paso por Catro viaxes de Elena Fahlbusch. A pesar da capacidade de gozo ante un marabilloso exercicio de interpretación, a sensación de que algo puidese non saír ben estivo presente rodeando cada unha das liñas de Avelino.

Ademais, sabía o que viría. Agrupara as outras tres secuencias do personaxe en dous días que, segundo o plan de rodaxe reestruturado, terían lugar doce días despois. Entre elas, o encontro sexual entre Avelino e Elena Fahlbusch en Faco.

 

3 thoughts on “Catro viaxes de Elena Fahlbusch. Capítulo Sete

  1. ” situarse nunha situación” na primeira liña. hm hm. amáñase borrando a palabra “situarse”.
    os 3 primeiros parágrafos son, asi, no seu coxunto, soporíferos. Lelos é como remexer nun caldeiro de masa no que o autor segue botando cemento ata que xa non das movido o pau. Porque, a ver, o 3º parágrafo di o mesmo que o 1º, so que doutra forma.
    Outro exemplo. Miguel Bustos. Sabes a pereza que da facer o esforzo de coñecer unha nova personaxe que xa te figuras que non vai ter mais importancia que… bueno, que case calquera outro que so ven rodar 3 dias. Ademais non logro facerme unha imaxe del. “todos o coñecian ben” non me axuda a coñecelo eu. “a maneira de moverse” non di nada se non me dis que maneira é. idem coa de mirar. É coma se estiveses describindo unha pelicula uqe ti ves na tua mente, pero para nos non existe. nos so temos o texto qeu nos das. Toda a descripcion que fas de Bustos son calorias baleiras. E isto pásache seguido. Deliberado? será. Un erro? teno por seguro.
    A segunda parte do capitulo, cando están co guion, é mais interesante. pasan cousas e vese (por fin) por que miguel é un profesional top do cine. Era mellor ter empezado por aqui e xa de paso ter continuado por outro lado que explorase cousas mais directas e tanxibles, prescindindo do inicio do capitulo.

  2. Boas, Damián!

    Gústame o xogo que aporta o can. Recórdame a Messi en “Anatomía de una Caída”. Cando ocorreu o accidente, pensei que a historia tería unha secuencia de traxedias que seguirían dificultando a rodaxe. Polo que puiden apreciar nas dúas últimas entregas, se callar ten un transfondo romántico. Estou con vontade de ler máis para ver que acontece!

    Por outra banda, penso que a lectura é ideal para cinéfilos. Se o lector non está familiarizado con tantos termos propios da rodaxe e cos roles profesionais do panorama audiovisual, pode facerse denso. Só ao principio, claro, xa que ler é para aprender doutros mundos, non? Quizais para que os lectores que menciono non abandonen a lectura no capítulo 1, poderíase comezar cun “in media res” a historia, co comezo do accidente. Que pensades? Por darlle máis xogo ainda a ese xiro inesperado que acontece na segunda entrega.

    Por certo, Damián, tamén apuntei isto, por se queres editalo: na quinta entrega aparece “He is cinema” sen cursiva, ao ser en inglés o ideal é en cursiva para facilitar a lectura.

    Espero que o comentario aporte algo novo! E disculpa a tardanza en comentar.

    Apertiña

  3. Teño unha sensación de déjà vu con este capítulo. Outro personaxe do que se fai unha extensísima descrición, le as súas frases e marcha. Dá a impresión de que o autor comparte a fascinación por el que os personaxes da súa novela. En troques, esa fascinación só se transmite ao lector ao final e, sorprendentemente, coas frases máis curtas de todo o capítulo:


    —Liches as secuencias?
    —Mmm, non.
    Miguel colleu o guión (…) volveu a folla e pasou a mirada por ela sen deixar tempo suficiente para pararse no contido. A continuación, fixo un aceno lixeiro coa cabeza dirixido a Roberto que indicaba que estaba listo.

    Listo! Toda a parafernalia anterior “é só un truco”, como diría Gambardella. Un artificio para engrandecer a figura de Miguel antes de que faga a súa maxia. Os lectores son coma adolescentes, só basta que lles digas o que deben sentir para que fagan o contrario.

    En definitiva, outro capítulo que mantén o bo nivel da novela pero que, a diferencia do anterior, dá impresión de non supor un grande avance na trama nin no descubrimento de ningún dos personaxes principais.

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *