Teño outra teoría

Talvez mañá (8)

Anxo Otero.

Levo dúas semanas e un día aquí e saio a correr outra vez antes de que os nenos esperten. Quero mallar o corpo para reconfigurar os ciclos do sono e do apetito. Ademais, a miña vila paréceme fermosa a esa hora. As rúas parecen cheas de posibilidades coa luz limpa da mañá. Na mirada das poucas persoas que xa saíron da casa percibo a enerxía potencial de cada xornada. Iso mesmo é o que busco. Desde que cheguei non me dei liberado dunha fatiga incómoda que me separa do meu corpo. Hoxe talvez si.

Prométome emprender unha aproximación ao meu amigo Pico. Reservarei uns minutos de disciplina mental para executala. Durante o ano mantivemos unha comunicación frecuente e animada por WhatsApp. No outono recomendoume unha conferencia de case unha hora sobre o pobo purépecha que tardei tres semanas en ver en pedaciños. Envieille hai pouco unha imaxe do xornal na que aparece el coa primeira bandeira que gañaron esta temporada. Comentamos tamén unha reportaxe que viu nunha revista americana que seguía a un grupo de xente nova especializada en rastrear o curso de ríos subterráneos dunha megalópole. Regatos tan esquecidos que perderon o nome. Unha anécdota moi elocuente, comentei. Vivimos completamente separados da natureza. O hemisferio norte consome froita tropical todos os días do ano. Todo responde de tal maneira ao noso desexo que o que acontece de forma natural acaba por resultar fascinante. Teño outra teoría, respondeu. O mal que eu vexo estriba no feito de que un medio de comunicación lles conceda espazo a catro hipsters cheos de moscas. E que algúns vexan nesas anécdotas síntomas posibles dun cambio de paradigma.

Non tiña nunca antídoto contra as opinións de Pico. Pero el, por se acaso, acumulaba un argumento tras doutro até que o asunto quedaba asentado. Neste punto era como o lembraba. David Méndez Pico e mais eu nunca foramos amigos. Quero dicir: Pico ía a remo e as persoas coas que sempre me xuntei xogaban a balonmán. El tiña guedellas, fumaba, tiña moza, traballaba nas descargas, movíase nunha FDS coa suspensión sen rectificar. Os alcumes que inventaba triunfaban inmediatamente. Falaba máis castelán ca galego, igual ca min, só que no del aparecían palabras como revirar, cochaino, amodo, peteirar, esfolado, que eu logo tentaba incorporar á miña praxe diglósica. Nas clases de Física e Química e Literatura Española sentaba coa moza xusto diante de min. Discutiu durante media hora unha mañá co profesor sobre a verdadeira inspiración das poesías de santa Teresa mentres o resto da clase só quería apuntar nun papel o que logo había que repetir no exame. Nalgúns exames virábase discretamente e berraba en voz baixa cousas como: Lei de Coulomb?! Poesía conceptista! Sacaba boas notas. Mellores ca as miñas. Logo, en canto podía, alegaba que non estudaba nunca.

A imaxe dese edificio semiabandonado empezou a metérseme nos ollos. Canto tempo non levaba aí sen que na miña mente casasen a fachada e o portal do vao? Aínda peor: cantas casas, garaxes, galpóns de utilidade pouco clara existían na miña bisbarra sen que eu nunca reparase neles? A partir desta descuberta empezaron a aparecer constantemente a través da néboa teimuda que se me instalara no ollar. Todas levaban anos así. Moitas mostraban graffitis con distintos graos de abstracción, botellas rotas, vasos e bolsas plásticas. Que pensaría Pico? Vexamos, por onde empezo? Deixara pasar os primeiros días para sacudir o cansazo. Tampouco quería que pensase que non teño amigos. Pero agora empeza a parecerme excesivo o meu período de inacción. Talvez sexa mellor esperar a que nos atopemos de casualidade.

Sei dabondo coma para non querer repetir a tarde na que prendeu esta amizade que mantemos. Cousas así non se poden planear. Veume falar nun parque onde andaba a coidar dun neno, sobriño del, que se daba moi ben cos meus fillos. Cando era hora de marchar ofreceume dar un paseo en kaiak. De estar só, diría que si, que outro día, que xa falariamos. Pero estaba alí o meu pai, que dixo que xa quedaban el e mais mamá cos meniños. Pico levoume a unha parte da ría que non coñecía. Fumaba menos ca na secundaria, pero falaba igual de rápido e sen perderlle o ritmo de remada. Enchemos o tempo todo con palabras sen importar moito a orde nin o tema. Polo medio pediume que lle chamase David, que nunca lle gustara que o chamasen Pico. Nun chiringo duns amigos del bebín as dúas milnoves que mellor me souberon en todo o verán. A nosa vila é pequena dabondo para que todos saibamos da vida dos outros mesmo sen querer. Eu xa tiña unha idea xeral do que fixera desde que rematara a secundaria: pasara varios anos nunha das capitais do país a estudar Bioloxía. Despois marchou a Suíza antes de rematar os estudos e traballou na construción. Tiña familiares que levaban tempo alá. Pico explicoume que despois marchara a Stuttgart porque o invitara un compañeiro da facultade e empezara a traballar con el de informático. Todo o fora aprendendo el só a base de pasar horas diante da pantalla e preguntar cando non sabía. Xa sabes como son, dixo, até que non aprendo a facer algo ben, non paro. Agora seguía a dedicarse a iso, pero desde a casa dos avós, que quedara para el.

O malo nesta altura é: Como vou xustificar o retraso de dúas semanas en tomar contacto? Tamén: como xestionar o contraste entre a naturalidade coa que nos comunicaramos durante o ano e este último silencio de agora que habitabamos no mesmo municipio? Esta nova fase de amizade empezara en persoa, pero se establecera como tal desde a comodidade da distancia. En enlaces, recomendacións, intercambios de pareceres expresados en momentos furtivos que debería ter dedicado a axudar na casa e a deixar os miolos a clarear.

Tamén: Xa estou a prepararme mentalmente para regresar e sigo co compás interno avariado. Hoxe mesmo ás dez da mañá apeteceume beber unha milnove. E fun e pedín unha milnove no café do parque e rematei a botella en tres grolos mentres os nenos xogaban. Pasada a euforia, o engrudo da fatiga non se diluíra nin un pouco. Agora non sei se é mellor empezar cunha comunicación breve e pragmática ou tentar algo enxeñoso.

Peor: Obxectivamente, o progreso resulta evidente. Agora hai máis beirarrúas, máis espazos nos que practicar deportes diferentes ou participar en iniciativas culturais. Non se pode negar que aumentou a conciencia ambiental e social. Pero todo o que captura a miña atención son as mostras de desleixo. Aparecen por todas partes. Veigas a monte, cimentacións decrépitas, baixos nos que talvez houbera un negocio décadas atrás, muros con propaganda electoral resesa. E a paranoia dese primeiro edificio. O do vao. Como puideron pasar tantos anos nos que a miña percepción estética invisibilizara semellante burato negro?

Peor aínda: A través de WhatApp estas teimas poden virar en tramas incertas a través das cales Pico me obriga a cambiar o parecer e alcanzar un punto de peche. Durante todo o ano rematara cada conversa coas certezas cambiadas ou mesmo segadas, pero ao mesmo tempo coa curiosidade máis satisfeita. A súa perspectiva tórnase máis urxente cada día. Igual mellor provocar un encontro fortuíto: levar os nenos varias mañás seguidas ao parque no que todo empezara.

Unha estraña deriva: O cortocircuíto mental provoca que a voz de Pico empece a acaparar protagonismo dentro do meu monólogo mental. Ese edificio fíxoo Secundino Fatighas. Si home si. Fatighas. Non sabes. A ver, non che acorda Ana Reiriz? A que saíu co teu primo Juan! Pois un tío dela. Méndez, ese, ese. É verdade, tes razón, foi unha vez nas listas do PSOE. Estaba na directiva do club de remo. Pagounos uns chándales un ano. Boa xente. Tivo barcos no Gran Sol. Aí quixo montar un concesionario de coches. Pero os que teñen a casa ao lado, denunciaron. Claro, a casa esa tamén está feita sen permisos. Pero eran familia do alcalde e aí quedou. Totalmente ilegal. Pero tanto ten. Claro, iso en Stuttgart ou Ámsterdam non o deixan quedar así. E menos nun centro urbano. Pero a verdade, non sei tampouco que ben fixo que quedase como quedou.

A última semana: Cruzámonos na rúa. El vén de comer na casa dos pais e vai rumbo á súa oficina. Eu teño unha lista de últimas misións que cumprir. Imos tomar un café rápido. Falamos do verán, de remo, dunha serie coreana de ficción. Ti non queres volver aquí a vivir, non?, dime mentres intercambiamos ideas para cumprir en persoa o ano próximo. Tomamos unha milnove. Paga el. Di que me acompaña ao meu seguinte destino. Total, o máis urxente do seu traballo xa quedou resolto pola mañá. Pasamos diante dun bar que agora ten un dono novo, un home irlandés co que Pico se entende ben. Consciente do que é razoable e do que non, entro sen protestar. O bar ten unha morea de pantallas que exhiben escenas de deportes extremos co son apagado. Na barra hai un señor do tempo de meu pai en chancletas e unha camisa floreada coa metade dos botóns sen abrochar. Pasa amodo as páxinas dun xornal. Pico cóntame que nalgún momento dos seus anos universitarios viaxou en tren por Europa con Sara, a súa moza daquel tempo. Chegaron até Escandinavia viaxando pola noite, durmindo en estacións, albergues, apartamentos de amigos e coñecidos. Alimentáronse de latas de bonito en conserva das que bebían o aceite como se fora zume.

O mellor verán da miña vida, di. Foi ela a que me aprendeu a viaxar. Moi ben fixeches ti en marchar. Non volvas. Nin o penses. Eu igual marcho tamén. Calquera día vou á aventura a Londres, ou a Lisboa, ou a Dublín, ou a Ámsterdam. Coñezo xente en todos eses sitios. A cada pouco aínda me animan a ir a xunto deles. O primeiro ano de volver estiven ben. Pero agora… sabes esa pregunta? Que pinto eu aquí? Este inverno non houbo día que non me viñese á cabeza. Para que volvín? Aínda non o sei. Foi a inercia, crer era o que tocaba. E tampouco non quería ser igual ca outros. Compraban carro, asinaban unha hipoteca e xa non se atrevían a volver. Eu non. Eu quería demostrar que se pode. E tamén quería ter a oportunidade de remar na traiñeira por primeira vez. E atopar moza e formar unha familia e todo iso.

Nese punto observo que desapareceu o señor da camisa de flores.

Pero non. Ti fixeches ben. Non penses en volver. Estás ben así. Eu calquera día fago tres chamadas e marcho. Estou bastante seguro de que non vallo para ter muller e fillos. Son demasiado revirado. Polo que sexa, nunca me custou atopar parella. Podo ser un mozo estupendo durante meses. Gústame iso de compartir momentos, descubrir lugares xuntos. Pero, pasado un tempo, canso. E así non hai quen me ature. Non vallo para as relacións longas. Estou convencido. Ao empezar coas aplicacións quedoume claro. Meterme aí axudoume moito a aclarar as ideas. Agora non engano a ninguén. Os dous sabemos o que hai desde o principio. Cando empezan a aparecer os primeiros malentendidos e desgustos, paramos. Sen montar cristos. Aínda me levo ben con todas as mulleres coas que saín. Así que nada, meu. Calquera día falo con algúns dos colegas que teño fóra. A mochila sei ben onde está e como se fai. Ti si que fixeches ben.

Por diante da porta cruza un can sen dono.

Boto contas. Cantas cervexas levamos aquí metidos?

Tentamos despedirnos cinco ou seis veces. Despois da derradeira, cando xa cada un vai polo seu lado, calculo que vou ter tempo de riscar dous dos puntos da lista que levo no peto. O conto do edificio do vao terá que quedar para o outono.