A euforia do reencontro

Talvez mañá (10)

Anxo Otero.

As rutinas xa están case asentadas. As actividades de despois da escola, botadas a andar. Os seráns, unha serie de compromisos que requiren o transporte continuo de meniños. Non lembro agora que acontece para acabar eu no medio da xornada nun restaurante de comida rápida. Obrigado non vou. Boto en falta, seguramente, os meses, anos atrás, nos que as miñas escapadas ocorrían varias veces á semana. O meu corpo manobra case só para que o bordo da bandexa fixe o libro aberto e poder ler mentres termo ben da hamburguesa. Esta vez, igual ca sempre, pido o menú número un, tamaño mediano (pequeno xa non o ofrecen). Sempre o pido así, o number one, para evitar vergoña de dicir en voz alta o nome comercial.

Teño pasado moitas horas nestes lugares cun libro e co caderno de escribir críticas. Algúns dos empregados xa nin me preguntaban se quería queixo. No aparcadoiro dun destes restaurantes había sempre unha pickup Chevrolet co remolque e a cabina a rebentar de obxectos gardados en bolsas plásticas. Tardei varias visitas en identificar o dono. Un señor que sentaba detrás dun vaso de café e o xornal aberto. Vestía con varias capas de roupa, a cara a medio barbear. Moitas veces comentaba cos outros clientes os programa da Fox News con ton de enchida suficiencia. Neil Cavuto ou Megyn Kelly nunca lle contaban nada que máis ca obviedades.

Hoxe falta a Chevrolet. Arredor do aparcadoiro os plataneiros empezan a perder follas. O sol aínda ofrece uns graos de calor. Dentro, ningún rostro me resulta familiar. Tento palpar estes minutos furtivos. Entre estas paredes, vivín unha ventada moi favorable de prosas novas para min: Weike Wang, Elif Batuman, Tessa Hadley, David Means, Tommy Orange, Curtis Sittenfeld, Emma Cline, Bryan Washington. Co bandullo cheo ocorríanseme as ideas máis enxeñosas para o caderno de críticas. Todas escritas desde o rexeitamento alegre de principios como a obxectividade, o rigor, o respecto polas normas morfosintácticas.

Talvez sexa a euforia do reencontro cun lugar cómplice. Non sei. Pero hoxe non vou ler nin escribir. A decoración nova distráeme definitivamente. Unha selección de fotografías antigas da vila descansa nas paredes do comedor. En concreto, chámame a atención a imaxe dun restaurante. Recoñezo inmediatamente esa intersección barullenta na que se atopa. Unha como tantísimas outras que me confunden e desorientan nesta terra sen mar nin montañas. Esta vila medrou arredor dunha encrucillada na que alguén abriu unha taberna. O topónimo actual réndelle homenaxe ao propietario daquel establecemento. A xente fai selfies nese lugar. Nesta outra confluencia de camiños fan agora negocio catro transnacionais petroleiras e automobilísticas diferentes. Até o momento de ver esta imaxe pensei que non tiña historia ningunha. A data do século XVIII gravada no cartel do restaurante insinúa cando menos algo de relato.

Non tardo en relacionar a imaxe cunha casa de pedra de dúas alturas que sempre me chamou a atención. Un edificio humilde, tristemente fóra de lugar. Asolagado entre unha morea de negocios desparellos e un caudal interminable de vehículos. Ideal como metáfora da voracidade capitalista que non recoñece o valor da arquitectura popular tan común até hai poucas xeracións. Dábanme pena os vidros taniscados, a pintura das contras a despegarse. Non habería forma de humanizala? Nos arredores quedaban exemplos dabondo de vivendas deste tipo adaptadas ás necesidades comerciais e residenciais de agora. Aquí non hai nin forma digna de achegarse camiñando.

Nos meses seguintes inicio unha serie de pesquisas informais. A través de conversas con coñecidos atopo a confirmación de que a casa de pedra efectivamente pertencera ao negocio, aínda que non hai unanimidade sobre se a empregaban como comedor ou como almacén. Este era o último restaurante da vila no que era obrigatorio vestir dinner jacket. Tratábase do lugar predilecto para celebrar graduacións e aniversarios. En canto a nivel de refinamento, ningún outro o supera nesta parte do condado. A caesar salad era un dos pedidos máis frecuentes. Relaban o parmesano sobre a leituga diante dos clientes. Ronald Reagan comeu alí cando pasou polo Estado durante a campaña da súa reelección. Nun arquivo de noticias da internet atopo unha crítica do New York Times na que o autor louva a amplitude e a disposición dos catro comedores. Destaca a sofisticación dos camareiros, capaces de recitar unha ducia de pratos especiais do día. Moito mellor, parece ser, que o linguado que pediu. Nun libro vello aparece unha nota xornalística sobre a chegada en helicóptero dun cliente á hora do xantar. Por último, no sitio web do diario local atopo un artigo de hai un par de décadas sobre a clausura en firme. Dedícalles moito espazo ás circunstancias polas que o propietario decide vender. Ningún dos fillos quere continuar co negocio. E aqueles muros, en realidade, carecen de valor histórico. El herdárao todo do pai e o único que fixera fora ampliar un pouco o edificio orixinal, decorar un dos comedores para imitar a arquitectura colonial e imprimir no cartel o ano aproximado da apertura dunha taberna que houbera naquel recanto moitos anos e varios propietarios antes. A xente imaxinara un ilustre avoengo. Pero iso non era culpa del. A da multinacional petroleira era a única oferta seria que recibira. Non estaba a cometer delito ningún. Tiña todo o dereito do mundo a venderlles os terreos a e liscar á Florida. Contra o final do texto, inclúense a voz dun cliente que lamenta a perda e expresa arrepentimento por reservar as súas visitas unicamente para as ocasións máis especiais. Busquei e non atopei probas gráficas da caesar salad e da ilustre visita de Ronald Reagan.

Aínda vai sol cando saio do restaurante. Quédanme aínda uns minutos libres que aproveito para ir até a casa e fotografala. Forma parte, en efecto, da estación de servizo que cambiou de empresa varias veces nos últimos anos sempre mantendo a pastelaría franquiada de donuts e café de alta octanaxe. Hoxe destaca aínda máis o estado de desatención no que se atopa. Estudar a forma na que as pólas e sebes empezan a cinguila obriga a lembrar o relato de Cortázar Casa tomada. Ninguén retirou aínda varias pezas dunha cornixa que andan ciscadas pola herba. A través das ventás vexo materiais publicitarios de bebidas e petiscos de fabricación industrial que nalgún momento deberon de estar chantadas arredor da parcela. Conto tres chemineas. A que está situada máis lonxe da encrucillada pertence seguramente a unha ampliación posterior construída coa mesma pedra de arenito propia do país, pero con perpiaños máis labrados. A intervención rompeu a simetría da unidade orixinal, que dispuña dúas chemineas en cadanseu extremo. Tamén rompe levemente coa austeridade inicial. Unha esquina remata cun modestísimo solario culminado cunha columna metálica ornamental. Non sei se alguén sentou algunha vez detrás dos vidros para perder o frío. Se o fixese hoxe, vería a constante fileira de vehículos que agardan para franquear por alí a encrucillada. No outro lado da estrada hai hoxe unha tenda de reparación de trebellos electrónicos, un comercio de calzado para corredores e un café, único na vila, con gatos para que os clientes lles freguen o lombo. Pensaba que eses negocios so existían no Xapón. Levarei os nenos un día, decido camiño de casa. Pode que esa porta me abra unha historia. Será, se tal, máis adiante. Hoxe vou con présa. Pasou máis tempo do que me concederan. E non me gusta que esperen por min. Non quero converterme nese tipo de compañeiro pouco rigoroso co tempo. Con todo, hoxe, esa fotografía ofreceume un nobelo que debullar tan tentador que de momento non son quen de sentir moita culpa. Xa virá. Seguro.